İçerik:
- Arkeolojide kültürel mirasın belgelenmesi ve sunulması için modern araçların belirlenmesi – bir araştırma
- Arkeolojide kültürel mirasın belgelenmesi ve sunulması için tanımlanan 12 dijital araç ve yöntem
- Rehber – “Arkeolojide kültürel mirasın belgelenmesi ve sunulması için modern araçlar”
- Film ve film bölümleri
DigiArcheoSpace uluslararası iş birliği kapsamında, çağdaş arkeolojiyi şekillendiren en önemli dijital araç ve yöntemleri belirlemek amacıyla Bulgaristan, Kuzey Makedonya, Hırvatistan ve Türkiye’den üniversite ve kurumlarda görev yapan 20 katılımcıyla bir anket gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar arasında arkeoloji ve kültürel miras alanında aktif olarak çalışan profesyoneller, araştırmacılar, öğrenciler ve eğitimciler yer almıştır.
Anket sonuçları, yükseköğretimde dijital arkeolojiye adanmış özel bir rehberin geliştirilmesine temel oluşturmuştur. Rehber alanında uzmanlar tarafından hazırlanmış ve ülkeler arası bilgi paylaşımını ve erişilebilirliği desteklemek amacıyla tüm ortak dillerine çevrilmiştir.
Özellikle üniversite düzeyinde arkeoloji eğitimi için tasarlanan bu rehber, öğretim üyeleri, araştırmacılar ve öğrenciler için pratik bir kaynak niteliğindedir. Arkeolojik araştırma, belgeleme, analiz, koruma ve kamuya sunum süreçlerinde giderek daha önemli hale gelen temel dijital yöntem ve teknolojilere genel bir bakış sunar.
Rehbere ek olarak proje ekibi, belirlenen 6 dijital araç ve yönteme adanmış altı kısa video bölümünden oluşan bir eğitim filmi de geliştirmiştir. Videolar, arkeolojide dijital teknolojilerin pratik örneklerini, iş akışlarını ve uygulamalarını sunarak karmaşık kavramları daha anlaşılır ve öğretim süreçlerine daha kolay entegre edilebilir hale getirmektedir. Rehber ile birlikte bu görsel-işitsel materyaller, eğitimcilere modern arkeoloji eğitimi için hazır kullanılabilir kaynaklar sunmaktadır.
Anket, modern arkeolojide en önemli dijital araç ve yöntemler olarak aşağıdakileri belirlemiştir.
Arkeolojide kültürel mirasın belgelenmesi ve sunulması için tanımlanan 12 dijital araç ve yöntem
- Fotogrametri ve 3B modelleme – fotoğraflardan yola çıkarak eserlerin, yapıların ve arkeolojik alanların ayrıntılı üç boyutlu modellerinin oluşturulması. Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) – mekânsal analiz, haritalama ve farklı arkeolojik veri katmanlarının entegrasyonu. Veri yönetimi ve kürasyonu – araştırma verilerinin korunması ve paylaşılması için yapılandırılmış veri tabanları ve dijital arşivlerin geliştirilmesi. Uzaktan algılama ve hava teknolojileri – uydu görüntüleri, dronlar ve LiDAR kullanılarak arkeolojik alanların keşfi ve haritalanması. Dijital yayıncılık ve açık erişim – araştırma sonuçlarının ve veri setlerinin çevrimiçi yayımlanarak erişilebilirliğinin ve yeniden kullanımının artırılması. Mobil saha veri toplama – kazılar ve yüzey araştırmaları sırasında standartlaştırılmış dijital kayıt için tablet ve akıllı telefon uygulamalarının kullanılması. Jeofizik araştırma yöntemleri – yer altı yapılarının tahribatsız incelenmesi için yer radarı (GPR) ve manyetometri gibi teknolojiler. Sanal ve artırılmış gerçeklik (VR/AR) – arkeolojik alanların ve nesnelerin eğitim ve kamuya sunum amacıyla dijital yeniden inşası ve görselleştirilmesi. Yapay zekâ ve makine öğrenmesi – arkeolojik materyallerin otomatik analizi, örüntü tanıma ve sınıflandırılması. Dijital epigrafi – yazıtların ve kazınmış yüzeylerin belgelenmesi için RTI ve 3B tarama teknolojilerinin kullanımı. Kütle spektrometrisi teknolojileri – tarihleme, kaynak belirleme ve kalıntı analizi için gelişmiş laboratuvar yöntemleri. Dijital koruma ve konservasyon – kültürel miras alanları ve eserlerin durumunun dijital teknolojilerle izlenmesi ve belgelenmesi.
Rehber – “Arkeolojide kültürel mirasın belgelenmesi ve sunulması için modern araçlar”
Film ve film bölümleri – “Arkeolojide kültürel mirasın belgelenmesi ve sunulması için modern araçlar”
Keşiften yayına: modern arkeoloğun zanaatı
Eğitim filmi, arkeoloji ve kültürel miras alanında öğrenciler, öğretmenler, araştırmacılar ve üniversite öğretim üyelerinin iş birliğiyle geliştirilmiştir. Altı kısa video bölümünden oluşan film, modern arkeolojide kullanılan temel dijital araçları ve yöntemleri pratik örnekler ve anlaşılır açıklamalarla sunar. Film, yükseköğretim için bir öğretim ve öğrenme kaynağı olarak tasarlanmış olup, dijital teknolojilerin arkeolojik eğitim ve akademik uygulamalara entegrasyonunu desteklemektedir.
Altı bölümden oluşmaktadır ve her bölüm ayrıca tek başına da izlenebilmektedir.
Tüm videolar YouTube’da İngilizce, Bulgarca, Hırvatça, Makedonca ve Türkçe altyazılarla mevcuttur.